Dag lieve kijkbuiskinderen

Hallo, meneer de Uil, waar breng je ons naar toe, naar Fabeltjesland?
Eh, ja, naar Fabeltjesland!
En lees je ons dan voor uit de Fabeltjeskrant? Ja, ja, uit de Fabeltjeskrant…

"Dag lieve kijkbuiskinderen, vandaag breng ik jullie weer nieuws uit het Grote Dierenbos."
Elke oudere jongere boven de 25 jaar wordt acuut stil bij het horen van de stem van Frans van Dusschoten als hij "Dag lieve kijkbuiskinderen" aanheft. De Fabeltjeskrant? Het beste kinderprogramma ooit gemaakt! Wat heb ik indertijd toch genoten van de avonturen van Bor de Wolf, de gebroeders Bever, juffrouw Ooievaar. Welk een plezier deed het mij te luisteren naar het 'zoef-zoef' van Zoef de Haas, het 'tuut-tuut-tuut' van juffrouw Mier en het 'hatsiekiedee' van Lowieke de Vos.

Ik hing aan de lippen, of liever de snavel, van meneer de Uil met zijn vertellingen uit het Grote Dierenbos. Ze hielden ons een spiegel voor van onze ‘mensenstreken’. Hoe heel anders zijn nu de kinderprogramma's op tv. Geweld, moord, doodslag… alles mag en moet kunnen. Maar wat mij zorgen baart, is het kijkgedrag in sommige gezinnen. Als je verneemt dat er gezinnen zijn, waar kleutertjes reeds 's morgens vroeg voor het 'konijnenbakske' worden gezet, omdat ze anders niet willen eten…

Het is een feit dat de tv in zeer veel huizen een dominante plaats inneemt. Er wordt gekeken op alle uren van de dag, van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Er wordt gekeken naar een plat modern scherm van meters breed dat tegen de wand van de huiskamer hangt, je kan er gewoon niet naast kijken. Er wordt gekeken zelfs al komt er volk binnen, men heeft het fatsoen niet meer om het apparaat uit te zetten. Koning tv is ‘dictator tv’ geworden.
Leerkrachten worden in de klas gewaar dat kleine kinderen niet meer weten wat er buiten rondom hen gebeurt. Noem om het even wat op: de maan? een duif? Ja, ze kennen dat, ze hebben het gezien… op tv. Nu is het natuurlijk wel goed dat kinderen hier en daar iets leerrijks oppikken van de tv. Maar de maan en een duif zijn ook buiten te zien, in het écht, in levende lijve! Bovendien is het gevaar reëel dat kinderen de werkelijkheid andersom gaan interpreteren: het is écht, wánt, het was op tv!

Ik vond enkele schrikbarende cijfers om over na te denken. Uit recent onderzoek blijkt dat wij, Vlamingen, gemiddeld iets meer dan drie uur per dag naar tv kijken. Gemiddeld één vijfde van de tijd dat we niet slapen, zitten we dus voor het tv-scherm! Als je uitgaat van een gemiddelde levensduur van 75 jaar, dan heeft een Vlaming aan het einde van zijn leven méér dan tien jaar tv gekeken!

"Nou", hoor ik de ijverige gebroeders Bever (Ed en Willem) al zeggen, "wat een zonde van de tijd!" En ik geef hen groot gelijk. Dat betekent ook dat er heel weinig tijd overblijft voor andere activiteiten, zoals opvoeding van kinderen (gemiddeld achtendertig minuten per dag), boeken lezen (elf minuten), sport beoefenen (zeven minuten), anderen helpen (zeven minuten), een religieuze viering of bidden (geen minuut in de week, op zondag drie minuten). "Ik heb geen tijd" horen we dan overal zeggen. De vraag is: waar maken we tijd voor? Het zou zinvol zijn om onze tijd wat evenwichtiger te verdelen over bovenstaande activiteiten.

Lieve kijkbuiskinderen, laten we onze tijd hier op aarde niet verkijken! En zeker niet door het 'konijnenbakske', want dat is pas een écht fabeltjesland. Vroeger speelde men in het gezin 'Mens Erger Je Niet' aan tafel, nu hebben we geen dobbelstenen of geen kaartspel meer nodig.

De Fabeltjeskrant duurde indertijd precies 5 minuten. Daarna was het gedaan, en mochten we nog een beetje spelen, onze fantasie uitleven, soms ook ruzie maken … en dan vlogen we naar bed. Zo was er voor alles 'een tijd'. Structuur en regelmaat aanbieden in de opvoeding is niet altijd gemakkelijk, maar toch zo belangrijk. Meneer de Uil weet er anders wel raad mee: "En nu maar knus naar jullie warme nestjes, en … denk erom: oogjes dicht en snaveltjes toe. Slaap lekker!" (knipoog)

Marleen Van der Mast

Share/Bookmark